Flora en Fauna

Flora en Fauna

Golfclub Heelsum is een open heidebaan op de zuidrand van de Veluwe

0 +

PLANTENSOORTEN

0 +

BROEDVOGELS

0 +

PADDENSTOELEN

0 +

MOSSEN & KORSTMOSSEN

2002

START
NATUURONTWIKKELING

Levend Landschap

Een heidebaan met bijzondere ecologische waarde

Golfbaan Heelsum ligt op het voormalige Heelsumse Veld, een eeuwenoude heide- en zandvlakte gevormd in de ijstijden. Door actief natuurbeheer, het beperken van bemesting en het openhouden van het landschap, hebben planten en dieren die horen bij schrale gronden hier opnieuw hun plek gevonden.

Vogels

De open heide, ruige struiken en bosranden bieden broed- en foerageergebied aan ruim 50 soorten. Van karakteristieke heidevogels tot roofvogels die de thermieken boven het open landschap benutten.

Geelgors
Emberiza citrinella
 
Zingend mannetje met felgeel hoofd. Te herkennen aan zijn eenvoudige, repeterende zang vanuit struiken en bosranden.

ZANGVOGEL

Boompieper
Anthus trivialis
 
Zingt vanuit boomtoppen of tijdens zijn parachutevlucht omlaag. Kenmerkende soort van open loofbosranden.

ZANGVOGEL

Grasmus
Sylvia communis
 
Beweeglijk bruin vogeltje in braamstruwelen. Een trekvogel die elk voorjaar terugkeert vanuit Afrika.

ZANGVOGEL

Groene Specht
Picus viridis
 
Grootste specht van Nederland. Foerageert op de grond naar mieren, te herkennen aan zijn schaterend geluid.

SPECHT

Roodborsttapuit
Saxicola rubicola
 
Mannetje met zwart hoofd en oranje borst, zit trots bovenop struiken. Kenmerkende heidevogel.

TAPUIT

Veldleeuwerik
Alauda arvensis
 
Zingt hoog in de lucht, soms onzichtbaar ver boven de baan. Symbool van open, schrale landschappen.

LEEUWERIK

Torenvalk
Falco tinnunculus
 
Staat trillend stil in de lucht op zoek naar muizen. Het ‘bidden’ is zijn handelsmerk.

ROOFVOGEL

Zwartkop
Sylvia atricapilla
 
Mannetje met glanzend zwart kapje. Een melodieus zanger in de bosranden, ook overwinterend aanwezig.

ZANGVOGEL

Buizerd
Buteo buteo
 
Meest geziene roofvogel van Nederland, cirkelend boven de baan. Jaagt op muizen, wormen en kikkers.

ROOFVOGEL

Planten

De schrale, arme zandgronden zijn ideaal voor planten die niet gedijen op bemeste bodems. Meer dan 300 soorten hebben hier hun plek gevonden, van heide en brem tot zeldzame zandplanten.

Gaspeldoorn
Ulex europaeus
 
Stekelige struik met felgele bloemen, bijna jaarrond bloeiend. Pionier op schrale zandgrond.

STRUIK

Brem
Cytisus scoparius
 
Helgele bloesem in mei-juni, soms massaal aanwezig langs de rough. Stikstofbinder op schrale bodem.

STRUIK

Jakobskruiskruid
Jacobaea vulgaris
 
Opvallend gele bloemhoofdjes, voedselplant voor de Sint-Jacobsvlinder. Ecologisch zeer waardevol.

KRUID

Sint-Janskruid
Hypericum perforatum
 
Gele bloemen met doorzichtige olieklierpuntjes. Bloeit rond Sint-Jan, vroeger als geneeskruid gebruikt.

KRUID

Buntgras
Corynephorus canescens
 
Pioniersgras op open stuifzand, vormt zilvergrijze polletjes. Kenmerkend voor Veluwse zandlandschappen.

GRAS

Gewoon Reukgras
Anthoxanthum odoratum
 
Geeft hooilandjes hun zoete geur. Vroeg bloeiend gras, indicator van niet-bemest schraalgrasland.

GRAS

Zandblauwtje
Jasione montana
 
Kleine blauwe bolbloem op open zandige plekken. Een van de sierlijkste soorten van schrale gronden.

KRUID

Struikheide
Calluna vulgaris
 
Beeldbepalende plant van het heidelandschap, paars bloeiend in augustus-september.

HEIDE

Jeneverbes
Juniperus communis
 
Trage maar imposante struik met naalden en bessen. Relict van oude heideculturen, beschermde soort.

STRUIK

Zoogdieren & Reptielen

De afwisseling van open terrein, struwelen en bosranden maakt de baan tot een uitstekend leefgebied. Reptielen profiteren van het zonnige open zand en de warme zuidhellingen.

Zandhagedis
Lacerta agilis
 
Mannetje met felgroene flanken, vrouwtje bruin-gevlekt. Typische soort van Veluwse zandige heiden.

REPTIEL

Hazelworm
Anguis fragilis
 
Gladde, pootloze hagedis. Leeft verborgen onder houtsnippers en mos, eet slakken en wormen.

REPTIEL

Ringslang
Natrix natrix
 
Herkenbaar aan het geel-wit nekkolier. Onschadelijke slang die jaagt op kikkers bij waterpartijen.

KRUID

Woelmuis
Microtus agrestis
 
Kleine veldmuis in hoge grassen en ruige rough. Essentieel als prooi voor roofvogels en vossen.

KRUID

Konijn
Oryctolagus cuniculus
 
Ingeburgerd bewoner van open zandige gebieden. Zijn grazende activiteit houdt het landschap open.

ZOOGDIER

Haas
Lepus europaeus
 
Groter dan het konijn, met lange oren en zwarte oorpunten. Leeft solitair en bovengronds.

ZOOGDIER

Vos
Vulpes vulpes
 
Aanpasbare opportunist. Jaagt op konijnen, muizen en insecten langs de rough.

ZOOGDIER

Ree
Capreolus capreolus
 
Kleinste hert van Nederland, regelmatig zichtbaar in de vroege ochtend op de fairways.

ZOOGDIER

Paddenstoelen

De combinatie van schrale gronden, heide en oudere bomen schept ideale condities. De baan telt meer dan 80 soorten, waaronder zeldzame wasplaten en mycorrhizasoorten.

Sneeuwzwammetje
Cuphophyllus virgineus

Spierwit klein wasplaatje van onbemeste graslanden. Indicator voor eeuwenoud schraalgrasland.

WASPLAAT

Zwartwordende Wasplaat
Hygrocybe conica
 
Begint felgeel-oranje en verkleurt bij aanraking naar zwart. Kenmerkend voor onbemeste graslanden.

WASPLAAT

Vuurzwammetje
Hygrocybe miniata
 
Klein felrood hoedjespad in heidegrasland. Ecologisch kieskeurig en indicator van hoge kwaliteit.

WASPLAAT

Vliegenzwam
Amanita muscaria
 
Iconische rood-witte paddenstoel. Leeft in symbiose met berken en dennen.

AMANITA

Gewone Berkenboleet
Leccinum scabrum
 
Bruine hoed met zwarte schubjes op de steel. Mycorrhiza-partner van de berk, eetbaar.

BOLEET

Bruine Ringboleet
Suillus luteus
 
Bruine boleet met slijmerige hoed en opvallende ring. Mycorrhiza-partner van de grove den.

BOLEET

Rossige Melkzwam
Lactarius rufus
 
Roodbruine melkzwam onder dennen. Geeft bij breuk een witte, scherp smakende melkdrop.

MELKZWAM

Groene Knolamaniet
Amanita phalloides
 
Gevaarlijkste paddenstoel van Europa. Geelgroen met knolvormige voet – niet aanraken.

AMANITA

Heideknotszwam
Clavaria argillacea
 
Geelachtige slanke knotjes in heide. Zeldzaam en indicator voor onverstoorde heiden.

KNOTSZWAM

Reuzendikhoed
Leucoagaricus leucothites
 
Grote witte paddenstoel op grazige plekken. Lijkt op een champignon maar heeft witte lamellen.

DIKHOED

Mossen & Korstmossen

Op open zand, oude boomstammen en in droge heideterreinen groeien bijzondere mossen en korstmossen. De baan telt ruim 100 soorten, een aanwijzing voor de hoge luchtkwaliteit.

Zandhaarmos
Polytrichum piliferum
 
Klein rechtopstaand mos met haarige bladpunten op kaal zand. Vroegste kolonist van stuifzand.

MOS

Gewoon Gaffeltandmos
Dicranum scoparium
 
Stijve, gebogen bladeren als een veegborstel. Vormt zachte kussens die vocht vasthouden.

MOS

Groot Dooiermos
Tetraphis pellucida
 
Groeit op rottend hout. Bijzonder door zijn gemmabeker waarmee het zich vegetatief vermenigvuldigt.

MOS

Heksenvingermos
Campylopus introflexus
 
Exotisch invasief mos op droge heide. Kan struikheide verdringen, een zorgwekkende soort.

MOS

Eikenmos
Evernia prunastri
 
Bleekgroen korstmos als sliertige takjes op eikenschors. Gevoelig voor luchtvervuiling.

KORSTMOS

Gevorkt Heidestaartje
Cladonia furcata
 
Kleine grauw-groene korstmos-struikjes op heide en zand. Indicator van langdurig ongestoorde bodem.

KORSTMOS

Open Rendiermos
Cladonia portentosa
 
Witgrijs vertakt korstmos op droge heide. Indicator voor langdurig onverstoord heidebeheer.

KORSTMOS

Gewoon Stapelbekertje
Cladonia coniocraea
 
Kleine groengrauwe bekertjes op rottend hout. Aanwijzing voor onverstoorde condities.

KORSTMOS

Rode Heidelucifer
Cladonia floerkeana
 
Korstmos met rode apothecieen op de bekerpunten, als lucifers in een grijsgroen kussentje.

KORSTMOS

Insecten

De heide, het open zand en de bloemrijke rough zijn essentieel voor talrijke insectensoorten. Vlinders, sprinkhanen en kevers profiteren van het mozaiek aan microhabitats.

Heivlinder
Hipparchia semele
 
Grauwbruine vlinder die op de grond onzichtbaar opgaat in zijn omgeving. Typisch voor droge heide.

VLINDER

Groene Zandloopkever
Cicindela campestris
 
Metallic groene rover op kaal zand. Een van de snelste insecten van de Veluwe.

KEVER

Mierenleeuw
Myrmeleon formicarius
 
De larve graaft trechtervormige kuiltjes in los zand. Het volwassen insect vliegt s avonds.

NETVLEUGEKIGE

Heideblauwtje
Phengaris alcon
 
Zeldzaam blauw vlindertje met parasitaire levenscyclus in mierennesten. Streng beschermd.

VLINDER

Gentiaanblauwtje
Corynephorus canescens
 
Pioniersgras op open stuifzand, vormt zilvergrijze polletjes. Kenmerkend voor Veluwse zandlandschappen.

VLINDER

© Böhringer Friedrich / Wikimedia CC
Heidesabelsprinkhaan
Metrioptera brachyptera
 
Bruin-groen sprinkhaan van vochtige heidevegetaties. Het vrouwtje heeft een lange legboor.
 

SPRINKHAAN

© Gilles San Martin / Wikimedia CC
Blauwvleugelsprinkhaan
Sphingonotus caerulans
 
In vlucht flitsen lichtblauwe achtervleugels. Leeft op open, kaal zand en is vrijwel onzichtbaar zittend.

SPRINKHAAN

Veenmol
Gryllotalpa gryllotalpa
 
Bijzonder graafinsect met schepvormige voorpoten. Leeft ondergronds en zingt s nachts.
er.

KREKEL

Kommavlinder
Hesperia comma
 
Kleine oranje-bruine dikkopvlinder van droog schraalgrasland. Indicator voor hoge graslandkwaliteit.

VLINDER

Bronnen per soortgroep

Golfbaan Heelsum ligt op het voormalige Heelsumse Veld, een eeuwenoude heide- en zandvlakte gevormd in de ijstijden. Door actief natuurbeheer, het beperken van bemesting en het openhouden van het landschap, hebben planten en dieren die horen bij schrale gronden hier opnieuw hun plek gevonden.

Vogels

Vogelbescherming.nl ↗

Top voor herkenning en geluiden van alle Nederlandse vogelsoorten.

Sovon.nl ↗

Gericht op tellingen en populatietrends van broedvogels in Nederland.

Planten

Flora van Nederland ↗

Uitstekende video’s en determinatiesleutels voor wilde planten in Nederland.

Paddenstoelen

Mycologen.nl (NMV) ↗

Website van de Nederlandse Mycologische Vereniging, voor diepgaande kennis en kartering van paddenstoelen.

Mossen & Korstmossen

 

BLWG.nl ↗

De vereniging voor onderzoek naar mossen en korstmossen in Nederland; zeer specifiek en deskundig.

Zoogdieren

Zoogdiervereniging.nl ↗

Informatie over alle Nederlandse zoogdieren, van vleermuizen tot wolven en egels.

Reptielen & Amfibieën

Ravon.nl ↗

Dé autoriteit op het gebied van reptielen, amfibieën en vissen in Nederland